ⓘ Treći kongres KPJ. Treći kongres Komunističke partije Jugoslavije održan je od 14. do 22. maja 1926. godine u Beču u Austriji. Ovo je bio prvi Kongres partije o ..

Drugi kongres KPJ

Drugi kongres Socijalističke radničke partije Jugoslavije ; slovenski: Drugi kongres Socialistične delavske partije Jugoslavije) održan je od 20. do 25. juna 1920. godine u Vukovaru. Na ovom Kongresu je došlo do sukoba izmedu dviju frakcija unutar Partije - revolucionarne i reformističke. Pošto je revolucionarna frakcija odnijela pobjedu, usvojen je novi Program partije i promjenjen naziv u Komunistička partija Jugoslavije. Ovaj kongres se često naziva i Vukovarski kongres. Za predsjednike Centralnog partijskog vijeća su izabrani Pavle Pavlović i Jakov Lastrić, za sekretare Sima Marković i ...

Četvrti kongres KPJ

Četvrti kongres Komunističke partije Jugoslavije održan je od 3. do 15. novembra 1928. godine u Dresdenu u Vajmarskoj republici.

Šesti kongres KPJ

Šesti kongres Komunističke partije Jugoslavije održan je od 2. do 7. novembra 1952. godine u Zagrebu. Kongresu je prisustvovalo 2.022 delegata, koji su predstavljali 779.382 člana KPJ. Pored izabranih delegata Kongresu je prisustvovalo i oko 400 gostiju - političkih, društvenih i javnih radnika iz čitave Jugoslavije, kao i delegacije inostranih komunsitičkih i socijalističkih partija. Na ovom Kongresu došlo je do reformskih promena u partiji. Donet je novi Statut po kom je partiji promenjen je naziv u Savez komunista Jugoslavije makedonski: Сојуз на комунистите на Југославија ; slovenski: ...

Savez komunista Jugoslavije

Savez komunista Jugoslavije, a prije 1952. godine poznata pod nazivom Komunistička partija Jugoslavije, bila je najveća komunistička partija i vladajuća stranka Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije. Osnovana je kao opoziciona stranka u Kraljevini Srba, Hrvata i Slovenaca 1919. godine. Nakon početnih uspjeha na izborima bila je zabranjena od strane kraljevske vlade, te je nastavila sa ilegalnim radom do Drugog svjetskog rata. Njeno revolucionarno djelovanje je od strane tadašnjih vlasti bilo ponekad surovo i nasilno sprečavano. Poslije raspada prve Jugoslavije 1941. godine, Jugo ...

Prva zemaljska konferencija KPJ

Prva zemaljska konferencija Komunističke partije Jugoslavije održana je od 3. do 17. jula 1922. godine u Beču u Austrija. Ovo je zapravo bio prošireni sastanak 22 člana Zamjeničkog izvršnog odbora i Izvršnog odbora KPJ u emigraciji, kasnije nazvan Prvom zemaljskom konferencijom, a koji je Izvršni odbor Kominterne priznao kao kompetentno predstavništvo KPJ.

Druga zemaljska konferencija KPJ

Konferencija je protekla u duhu oštre rasprave o uzrocima sukobljavanja izmedu većine u partijskom rukovodstvu na čelu sa Simom Markovićem i partijske manjine, koja je glavnu smetnju za organizaciono jačanje KPJ vidjela u oportunizmu rukovodstva. U analizi dotadašnjeg razvoja jugoslovenskog komunističkog pokreta polazilo se od ocjena Četvrtog kongresa Kominterne i na toj osnovi pokrenuti su idejni problemi i bitna pitanja sadržaja i strategije KPJ. Bio je potvrden stav o potrebi izgradnje ilegalne partije, zaključeno je da u unutrašnjoj organizaciji KPJ, a i svih drugih radničkih organizac ...

                                     

ⓘ Treći kongres KPJ

Treći kongres Komunističke partije Jugoslavije održan je od 14. do 22. maja 1926. godine u Beču u Austriji. Ovo je bio prvi Kongres partije od kako je bila zabranjena i prešla u ilegalu, zbog čega je i održan u Beču.

                                     

1. Rad Kongresa

Kongresu je prisustvovalo 48 delegata - 36 sa rješavajućim i 12 sa savjetodavnim pravom glasa. Kongres je osudio greške desnice na osnovu odluka Izvršnog komiteta Komunističke inernacionale od aprila 1925. godine i dalje insistirao na vlasti radnika i seljaka, komunista i ugnjetenih nacija. Na Kongresu je izabran novi Statut sa novom strukturom partije, prema kome su partijske ćelije u preduzećima osnova, a partijske ćelije u naseljima se vezuju uz fabričke.

Da bi se otklonio problem frakcionaštva odlučeno je da se u novi Centralni komitet izaberu predstavnici obje frakcije i nekoliko mladih članova, koji nisu pripadali ni jednoj frakciji.

Na kongresu se vodila oštra borba izmedu lijeve frakcije Duke Cvijića i desne Sime Markovića. Na ishod su uticale promjene do kojih je došlo u SSSR-u, tj. dolazak u vodstvo Kominterne Nikolaj Buharina umjesto Grigorij Zinovjev, koji je pao u nemilost. Prisustvo na kongresu KPJ Buharinova izaslanika Georgija Dimitrova koji je podržavao frakciju Sime Markovića, omogućila je Markoviću dolazak na čelo Partije.

Treći kongres je donijeo posebnu rezoluciju o nacionalnom pitanju, u kojoj stoji da je jugoslavenska dr­žava zasnovana na politici nacionalnog ugnjetavanja i ekonomskog iscrplji­vanja nesrpskih nacija, koja se sprovodi preko privilegovanog položaja Srba u vojnom i birokratskom aparatu, zabranom upotrebe maternjih jezika i uki­danjem nacionalnih škola, nasilnom kolonizacijom i prekomjernim poreskim opterećivanjem nesrpskih oblasti.

                                     

2. Članovi Centralnog komiteta

Na Trećem kongresu izabran je novi Centralni komitet, koji je imao 16 članova. Za političkog sekretara izabran je Sima Marković, za organizacionog sekretara Radomir Vujović. Članovi Političkog biroa Centralnog komiteta, izabrani na Trećem kongresu KPJ bili su: Duro Daković,Duro Daković, Jakob Žorga, Rajko Jovanović, Sima Marković, Duro Salaj, Laza Stefanović, Radomir Vujović.

                                     

3. Posljedice

I pored prividnog jedinstva ispoljenog na Trećem kongresu KPJ, frakcijska borba izmedu ljevice i desnice je nastavljena. Već na Plenumu CK KPJ u novembru iste godine Duro Cvijić je izabran za političkog sekretara CK KPJ. Izvršni komitet Kominterne je 1928. uputio Otvoreno pismo članovima KPJ u kojem ih poziva da učine kraj frakcijskim borbama i formiraju radničko rukovodstvo partije.

                                     

4. Literatura

  • Pregled Istorije Saveza komunsta Jugoslavije. "Institut za izučavanje radničkog pokreta", Beograd 1963. godina.
  • Istorija Saveza komunista Jugoslavije. Istraživački centar "Komunist" Beograd, "Narodna knjiga", Beograd i "Rad" Beograd, 1985. godina.
  • Hronologija Radničkog pokreta i SKJ 1919-1979. "Institut za savremenu istoriju" Beograd i "Narodna knjiga", Beograd, 1980. godina.