ⓘ Namjesnici Bosanskog pašaluka su bili poznati kao bosanski beglerbezi, bosanske paše, bosanske valije ili bosanske vezire. Bosanske paše su porijeklom bili pret ..

Bosanski pašaluk

Bosanski pašaluk je bio osmanlijska provincija od 1580. do 1908. godine. Kao najzapadnija osmanlijska provincija je obuhvatala teritoriju današnje države Bosne i Hercegovine, velike dijelove današnje Hrvatske i Crne Gore, te dio današnje Srbije. Poznat je i bio kao Bosanski ejalet, Bosanski beglerbegluk ili Bosanski vilajet. Pašalukom je vladao beglerbeg, kasnije valija, a poznat je bio kao bosanski paša.

Šehsuvar-paša

Šehsuvar-paša je bio drugi po redu beglerbeg bosanskog pašaluka. Neki historičari tvrde da je izmedu Gazi Ferhad-paše Sokolovića i Šehsuvar-paše namjesnikovao Kara Ali-paša Kalauz, i to 1584. godine, mada se pouzdano zna da je Gazi Ferhad-paša neprekidno bio namjesnik Bosne od 1580. do 1588. godine. Za Kara Ali-pašu se medutim zna da je umro 1586. godine, tako da tvrdnja da je bio namjesnik poslije Gazi Ferhad-paše otpada. Prema Kneževiću Šehsuvar-paša je imenovan namjesnikom Bosne 1588. godine, ali iste godine je opozvan sa te dužnosti. Za njegova vremena nije bilo nikakvih važnijih dogadaja.

Halil-paša

Halil-paša roden je u selu Lipčima ili Lijevče, izmedu Banje Luke i Gornjeg Šehera. Nekoliko je puta bio admiral Osmanske mornarice. Bio je oženjen Fatimom, kćerkom sultana Murada III i tako je postao carskim zetom. Kao beglerbeg Bosanskog pašaluka, imenovan je 1588, gdje se na tom položaju održao dvije godine. Dok je bio namjesnik Bosne, nije bilo nikakvih važnijih dogadaja. U svom rodnom selu Lipčima, dao je sagraditi džamiju, a navedeno selo uvakufio je u korist džamije. Umro je vjerovatno 1603. Tijelo mu je sahranjeno u posebnom turbetu izmedu Banje Luke i Gornjeg Šehera. Pored njega u ...

Beglerbeg

Beglerbeg je titula u Osmanlijskom Carstvu koju je nosio namjesnik ejaleta, pašaluka, odnosno beglerbegluka, što označava pokrajinu. Početkom vladavine Murata I, kada se država Osmanlija proširila na Balkansko poluostrvo, stvorena je prva veća vojnoupravna zajednica - beglerbegluk ili ejalet Rumelija. Za vrijeme Bajazita I, u azijskom dijelu carstva je osnovan beglerbegluk Anadolija. Daljim širenjem države obrazovan je niz beglerbegluka. Oko 1600. godine bilo ih je 22, a krajem 17. vijeka preko 40 u Aziji, Evropi i Africi. Na čelu beglerbegluka bio je beglerbeg ili namjesnik u rangu paše s ...

Gazi Ferhad-paša Sokolović

Gazi Ferhad Paša Sokolović bio je kliški i bosanski sandžak-beg, te prvi bosanski beglerbeg i beglerbeg Budimskog pašaluka, a ostao je u sjećanju kao najznačajniji graditelj i utemeljivač Starog Grada Banja Luke kao kasabe i šehera, te graditelj tadašnjeg Zemunika, koji je u 16. vijeku postao grad s najvećim brojem gradana u dalmatinskom dijelu Krčkog sandžaka.

Hercegovački sandžak

Osnivanje ovog sandžaka počelo je 1463. s turskim napadom. U julu 1465. osmanlijska vojska, pod zapovjedništvom sandžak-bega Isa-bega Ishakovića i njegovih vojskovoda Ismaila i Ahmeda, nastavila je ofanzivu protiv Hercegovine. Oni su brzo došli do dubrovačke granice i zauzeli Mileševac, Samobor, Prilep, a onda i ostali gradovi na istoku. Poslije toga su se oni počeli primicati Primorju. Već 12. septembra 1465. Lug je bio pod turskom vlašću. Istog mjeseca zauzeti su Ljubomir, Popovo, Žurovići i Pocrnje. Krajem oktobra i u novembru pali su Uskoplje, Bijela, Zupci, Gacko i Kuti. Jedino su se ...

                                     

ⓘ Namjesnici Bosanskog pašaluka

Namjesnici Bosanskog pašaluka su bili poznati kao bosanski beglerbezi, bosanske paše, bosanske valije ili bosanske vezire. Bosanske paše su porijeklom bili pretežno domaći Bošnjaci, ali i Turci, Albanci, Grki i drugi, a vladali su Bosanskom pašaluku i Bosanskom sandžaku, kasnije Sarajevskom sandžaku, od osnivanja Bosanskog pašaluka 1580. do 20. augusta 1878. godine, kada je Austro-Ugarska okupirala Bosanski vilajet – gotovo 298 godina.

                                     

1. Bosanski beglerbegovi od 1580. do 1683.

Ratovi u Hrvatskoj, Madarskoj i na istočnom Balkanu 1580–1606

U ovom periodu su bosanske paše u glavnom ratovali na ratištima u Hrvatskoj i Madarskoj u sklopu stogodišnjeg rata koji je počeo u 15. stoljeću i završen bitkom kod Siska 22. juna 1593. godine i Trinaestogodišnjeg rata koji je poslije te bitke započeo, a završio sa Žitvanskom mirom 1606. godine. U ovom veoma ne mirnom razdoblju su vladali dva veoma poznata beglerbega osnivatelj Banje Luke Gazi Ferhad-paša Sokolović i osvajač Bihaća Gazi Hasan-paša Predojević.

                                     
  • sandžak 1833. godine izdvojila iz Bosanskog pašaluka i pretvorila u poseban ejalet i kao namjesnika Hercegovačkog pašaluka postavila Ali - pašu. 1835. godine
  • Šehsuvar - paša je bio drugi po redu beglerbeg bosanskog pašaluka Neki historičari tvrde da je izmedu Gazi Ferhad - paše Sokolovića i Šehsuvar - paše namjesnikovao
  • carskim zetom. Kao beglerbeg Bosanskog pašaluka imenovan je 1588, gdje se na tom položaju održao dvije godine. Dok je bio namjesnik Bosne, nije bilo nikakvih
  • beg begova je titula u Osmanlijskom Carstvu koju je nosio namjesnik ejaleta, pašaluka odnosno beglerbegluka, što označava pokrajinu. Početkom vladavine
  • je kliški 1566 1573 i bosanski sandžak - beg 1573 1580 te prvi bosanski beglerbeg 1580 1588 i beglerbeg Budimskog pašaluka 1588 1590 a ostao je
  • sandžaka zvanično je bilo u Foči. U prvoj polovini 16. vijeka hercegovački namjesnici često su boravili u Mostaru, koji se tada više puta spominje kao privremeno
  • originala, 12. 7. 2016. Pristupljeno 2. 4. 2016. Biščević, Vedad 2006 Bosanski namjesnici Osmanskog doba: 1463 - 1878. Sarajevo: Connectum. Bašagić, Safvet - beg
                                     

Husein-paša Dambulah

Husein-paša Dambulah je bio mirahor, pa mu je data titula vezira i postavljen je u aprilu 1671. godine, za namjesnika u Bosni. Za njegova vremena nije bilo nikakvih važnijih dogadaja. Slijedeće godine u maju, smijenjen je sa položaja, a naslijedio ga je Arnaut Kodža Ibrahim-paša.