ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 62

Krvno-moždana barijera

Krvno–moždana barijera ili krvno-moždana prepreka ili krvno-moždana zapreka je visoko selektivna selective polupropusna granica endotelskih ćelija koja sprečava rastvore iz cirkulirajuće krvi da "neselektivnu predu u vanćelijsku tečnost centralno ...

Adenozin-trifosfat

Adenozin trifosfat ili ATP je istovremeno i glavno unutarćelijsko "skladište" i izvor i prijemnik energije. Ćelija može normalno funkcionisati i obavljati redovne životne funkcije samo kad na raspolaganju ima dovoljnu količinu ATP-a, tj. energije ...

Lathyrus

Lathyrus je rod grahorki u leguminoznoj porodici Fabaceae, cvjetnica koja broji oko 160 vrsta. Porijeklom su iz umjerenih klimatskih područja: 52 iz Evrope, 30 iz Sjeverne Amerike, 78 Azije, 24 istočne Afrike, a 24 iz umjerenih područja Južne Ame ...

Grelin

Grelin ili lenomorelin, INN, je cirkulirajući hormon kojeg proizvode enteroendokrine ćelije gastrointestinalnog trakta, posebno želudac, a često se naziva "hormonom gladi" jer povećava unos hrane. Razina grelina u krvi je najviša prije obroka kad ...

Celulaza

Celulaza je enzim koji katalizira razgradnju celuloze na jednostavnije ugljikohidrate. To je biloje bilo koji od nekoliko enzima koje uglavnom proizvode gljive, bakterije, i protozoe kao katalizatore celulolize, tj. razlaganja celuloze i nekih sr ...

UniProt

UniProt je slobodno dostupna baza podataka proteinskih sekvenci i funkcijskih informacija, a mnogi unosi izvedeni su iz Projekat sekvenciranja genoma. Sadrži veliku količinu informacija o biološkoj funkciji proteina izvedenih iz istraživačke lite ...

Interakcija protein-protein

Interakcije protein–protein se odnose na trajne i specifične fizički uspostavljene kontakte izmedu dva ili više proteina kao rezultata biohemijskih dogadaja i / ili elektrostatskih sila. Obično se shvataju kao fizički kontakti sa molekulskim prik ...

Fiksacija dušika

Fiksacija dušika je proces u kojem se dušik iz Zemljine atmosfere pretvara u amonijak. Atmosferski dušik i njegov molekulski oblik su relativno inertni: ne reagiraju lahko s drugim hemikalijama pri stvaranju novih spojeva. Prilikom odvijanja proc ...

Hipotalamusno-hipofizno-nadbubrežna osovina

Hipotalamusno-hipofizno-nadbubrežna osovina je složen skup izravnih utjecaja i povratnih informacija u interakciji izmedu tri komponente: hipotalamus, hipofiza i nadbubrežne žlijezde. Ovi organi i njihova interakcija sačinjavaju os HPA, glavni ne ...

Metilacija

Pojam Metilacija označava dodavanje metil grupe na supstrat ili zamjenu nekog atoma ili neke grupe metil grupom. Ova hemijska reakcija je alkilacija metil grupom, umjesto dužeg ugljikovodikovog lanca, kada se zamjenjuje atom vodika. Ovaj termin s ...

Adiponektin

Adiponektin je proteinski hormon i adipokin, koji je uključen u regulaciju razine glukoze, kao i razgradnje masnih kiselina. Kod ljudi ga kodira gen ADIPOQ, a proizvodi se prvenstveno u masnom tkivu, ali i u mišićima, pa čak i u mozgu.

Pretkomorski natriuretski peptid

Komorski natriuretski peptid ili moždani natriuretski peptid – poznat i kao B-tip natriuretskog peptida – je hormon kojeg luče s kardiomiociti u srčanoj komori, kao odgovor na istezanje uzrokovano povećanim volumenom komorske krvi. Lučenje 32-ami ...

LMNA

. Lamini kičmenjaka sastoje se od dva tipa, A i B. Kroz alternativno spajanje, ovaj gen kodira tri izoforme lamina tipa A. U ranoj fazi mitoze, faktor podsticanja sazrijevanja skraćeno MPF, takoder nazvan faktor koji promovira mitozu ili faktor k ...

Stereoizomerizam

U stereohemiji, stereoizomerizam ili prostorni izomerizam, je oblik izomerizma u kojem molekule imaju istu molekulsku formulu i niz vezanih atoma, ali se razlikuju u trodimenzijskoj orijentaciji atoma u prostoru. To je u suprotnosti sa strukturni ...

Ensembl projekt genomskih podataka

Ensembl projekt baze genomskih podataka je naučni projekt u Evropskom institutu za bioinformatiku, koji je pokrenut 1999., kao odgovor na skori završetak Projekt ljudskog genoma. Cilj Ensembla je osiguravanje centraliziranih resursa iz genetike, ...

Katepsin C

Katepsin C – poznat i kao dipeptidil peptidaza I – je lizosomna egzocistein proteaza koja pripada familiji C1 peptidaza. Kod čovjeka, kodirana je sa CTSC gena.

Adenozin-difosfat

Adenozin difosfat je hemijski spoj iz grupa nukleotida, koji se sastoji od pirofosfatne grupe, pentoznog šećera riboze i nukleobaze adenina. U ćelijskom metabolizmu, veoma je važan u sistemu pohranjivanja i oslobadanja hemijske energije. ADP nast ...

Robertsov sindrom

Robertsov sindrom – poznat i kao pseudotalidomidni sindrom, Appelt-Gerken-Lenzov sindrom ili Roberts-SC-Phokomelieov sindrom – je vrlo rijetko autosomno recesivno nasljedna stanje, sa ozbiljnim malformacijama.

Lezija

Lezija je bilo oštećenje ili nenormalna promjena u tkivu organizma, obično uzrokovana bolešću ili traumom. Termin "lezija" je izvedena iz latinske oznake za ozljedu = laesio. Lezije se mogu pojaviti i kod u biljaka i životinja.

Ultrafiltracija

Ultrafiltracija je način membranske filtracije u kojoj sile poput pritiska ili gradijenta koncentracije dovode do razdvajanja kroz polupropusnu membranu. Suspendovane čvrste materije i rastvorene supstance sa visokom molekulskom težinom zadržavaj ...

Endonukleaza

Endonukleaze su enzimi koji cijepaju fosfodiesterske veze u polinukleotidnom lancu. Neki, kao Dezoksiribonukleaza I, sijeku DNK relativno nespecifično, dok su mnogi, obično zvani restrikcijske endonukleaze ili restrikcijski enzimi, režu samo u vr ...

Regulacija ekspresije gena

Regulacija ekspresije gena i važeći model tog procese su proučeni na primjerima ispoljavanja genetičke informacije kod Escherichia coli Hromosom E. coli se sastoji od kružne molekule DNK 4.7 x 106 bp koja kodira nekoliko hiljada različitih protei ...

Kultura ćelija

Kultura biljnih ćelija i tkiva omogućava gajenja biljaka i pojedinih biljnih organa u sterilnim uvje­tma. Tu mogućnost u in vitro uvjetima prvi je predvidio Haberlandt, 1902. godine. White je 1934. pojasnio hranid­bene potrebe biljaka u uvjetitna ...

Henleova petlja

Henleova petlja ili Henle petlja i nefronska petlja – u bubregu – je dio nefrona koji vodi od proksimalne izuvijane tubule do distalne izuvijane tubule. Nazvana po svom otkrivaču, njemačkom anatomu Friedrichu Gustavu Jakobu Henleu. Glavna funkcij ...

Adenozin-monofosfat

Adenozin monofosfat – sistemsko ime 5-adenilna kiselina – je nukleotid, jedan od gradivnih blokova RNK. Ovaj organski spoj je ester fosforne kiseline i nukleozid adenozina. Sastoji se od fosfatne grupe, šećera riboze, i nukleobaze adenina. Kao su ...

Projekt konsenzusnog kodiranja sekvenci

Projekt konsenzusnog kodiranja sekvenci zajednički je napor da se održi skup podataka o regionima koje kodiraju proteine koji su identično označeni na skupovima genoma čovjeka i miša. Projekt CCDS prati identične proteinske zapis na referentnom m ...

Dirigirana mutageneza

Dirigirana mutageneza je proces kontrolisane i usmjerene indukcije poželjnih mutacija. Mutanti su osnovni preduslov za svaku studiju o genetskoj promjenljivosti. Do sada su uglavnom kreirani mutagenima hemijske ili fizičke prirode koji mijenjaju ...

Huntingtonova bolest

Hantingtonova horea je neurodegenerativni nasljedni poremećaj koji utiče na koordinaciju mišića i dovodi do mentalnog propadanja i karakterističnih simptoma u ponašanju. Simptomi bolesti mogu individualno varirati kod pogodenih članova iste porod ...

Spisak EC brojeva (EC 2)

Spisak EC brojeva obuhvata EC brojeve druge grupe – EC 2 – transferaze, prema numeričkom redoslijedu po preporuci odbora za nomenklaturu Medunarodne unije za biohemiju i molekularnu biologiju.

ACTB

Beta-aktin jedna je od šest različitih aktinskih izoformi koje su identifikovane kod ljudi. Ovo je jedan od dva nemišićna citoskeletna aktina. Aktini su visoko konzervirani proteini koji su uključeni u pokretljivost strukturu i integritet ćelija. ...

Astrantia major

Astrantia major je vrsta cvjetnica u porodici Apiaceae, porijeklom iz centralne i istočne Evrope. Raste u visinu do oko 90 cm, sa širinom od oko 45 cm. To je zeljasta trajnica, koja se mnogo uzgaja u hortikultuiri.

Tetrapeptid

Tetrapeptid je peptid koji je klasificiran u oligopeptide, pošto sadrži samo četiri aminokiseline spojene peptidnim vazama. Mnogi tetrapeptidi su farmakološki activni, često ispoljavajući afinitet i specifičnost za različite receptore u signaliza ...

Glukoza 6-fosfataza

Glukoza 6-fosfataza je enzim koji hidrolizira glukoza-6-fosfat, što rezultira stvaranjem fosfatne grupe i slobodne glukoze. Glukoza zatim izlazi iz ćelije preko glukoza transportera membranskih proteina. Završni korak ova kataliza je glukoneogene ...

Spisak EC brojeva (EC 4)

Spisak EC brojeva sadrži EC brojeve četvrte – EC 4 – grupe: lijaze, uredene po numeričkom redosledu prema preporuci Odbora za nomenklaturu Medunarodne unije za biohemiju i molekularnu biologiju.

Katalaza

Katalaza je široko rasprostranjeni enzim kod prokariota i eukariota. Važan je faktor u antioksidacijskoj zaštiti organizma. Katalizira hemijsku reakciju razgradnje toksičnog vodikovog peroksida na molekule kisika i vode. Vodikov peroksid, skupa s ...

Komorski natriuretski peptid

Komorski natriuretski peptid ili ventrikulski natriuretski pepid ili moždani natriuretski peptid – poznat i kao natriuretski peptid B-tip – je hormon kojeg luče kardiomiociti u srčanoj komori, kao odgovor na istezanje uzrokovano povećanim volumen ...

Genetička informacija

Genetička informacija je skup bioloških uputstava koja su zapisana u redoslijedu baza u molekulama DNK. Namijenjana je sintezi regulatornih i gradivnih bjelančevina u ćelijama. Budući da regulatorne i strukturne bjelančevine odreduju sve bitne el ...

Triptofol

Triptofol je aromatski alkohol koji izaziva pspavanje kod ljudi. Formiran se u jetri, nakon disulfiramskog tretmana. Takoder ga proizvodi parazit tripanozoma, koja izaziva bolest spavanja. Takoder se nalazi u vinu kao sekundarni produkt alkoholne ...

Spisak EC brojeva (EC 3)

Spisak EC brojeva sadrži EC brojeve treće – EC 3 – grupe: hidrolaze, sreden prema numeričkom redosljedu po preporuci Odbora za nomenklaturu Medunarodne unije za biohemiju i molekularnu biologiju.

Piruvat karboksilaza

Piruvat karboksilaza je enzim u svim organizmima, koji katalizira reakciju dodavanja ugljendioksida na piruvat. Ova reakcija predstavlja prvi korak u glukogenezi, a takoder služi kao anaplerotska reakcija TCA ciklusa. Enzim se nalazi u mitohondri ...

Koenzim

Koenzim ili kofaktor ili prostetska grupa je mala organske čestice neproteinskog porijekla, koja je vezana za enzim jačom ili slabijom vezom. Koenzimi su vrlo bitni u metabolizmuu organizama zato što enzimske katalitske sposobnosti ovise o njima. ...

Morska voda

Šablon:Salinitet Morska voda ili slana voda mje voda iz mora ili okeana. U prosjeku, morska voda u svjetskim okeanima ima salinitet od oko 3.5%. To znači da svaki kilogram morske vode ima oko 35 grams rastvorene soli i hlor. Prosječna gustina na ...

Katepsin F

Katepsin F i leucinom Leu u većoj mjeri nego valinom Val u P2, sa visokom specifičnošću, sličnom kao i katepsin L. Katepsini su papainska porodice cistein proteinaza koje predstavljaju glavnu komponentu lizosomnih proteolitskih sistema. U princip ...

Brzina glomerulske filtracije

Brzina glomerulske filtracije je jedna od mjera funkcije bubrega. Bubrežne funkcije uključuju održavanje kiselinsko-bazne ravnoteže; proizvodnju različitih hormona, kao što je eritropoetin i regulaciju krvnog pritiska, čišćenje toksina, apsorpcij ...

Adenozin

Adenozin je nukleozid koji se sastoji od molekula adenina koji vezan za ribozni šećer putem β-N 9 -glikozidne veze. Adenozin ima značajnu ulogu u biohemijskim procesima, kao što je transfer energije adenozin trifosfata ATP i adenozin difosfata AD ...

Aromatičnost

Aromatičnost – u hemiji – je svojstvo cikličnih, ravnih struktura sa pi-vezama u rezonanciji, što daje povećanu stabilnost u odnosu na druge geometrijske ili vezne aranžmane s istim skupom atoma. Aromatski prstenovi su vrlo stabilni i ne raspadaj ...

Imunofilin

Imunofilini – molekulskoj biologiji – su endogene citosolne peptidil-prolil izomeraze koje kataliziraju interkonverziju izmedu cis i trans izomera peptidnih veza, koje sadrže aminokiselinu prolin. To su molekule šaperona koje općenito pomažu u pr ...

GroEL

GroEL je protein koji pripada porodici molekulskih šaperona pratioca, a nalazi se u velikom broju bakterija Potreban je za efikasno savijanje mnogih proteina. Da bi učinkovito funkcionirao, GroEL zahtijeva kompleks poklopca GroES, povezan s prote ...

Musaceae

Musaceae je porodica cvjetnica u redu Zingiberales, razred Liliopsida, divizija Magnoliophyta. Imenovana je po tipskom rodu Musa. Ova tropska porodica ima dva roda: Musa i Ensete, dok je Musella je po nekima sinonim za Ensete. Pripadajuće vrste i ...

Nukleozid

Nukleozidi su glikozilamini koji se sastoje od nukleobaza koje su vezane za ribozne ili dezoksiribozne šećere preko beta-glikozidne veze. Nukleozidi su, naprimjer, citidin, uridin, adenozin, guanozin, timidin i inozin.